Kayyım Bürosu İşlem Yönergesi
I-BİRİNCİ KISIM
1- Kayyımlık İle İlgili Yasa Maddeleri
- Türk Medeni Kanununun 403. Maddesi: Kayyımlık ve Vasilik
- Türk Medeni Kanununun 426. Maddesi: Temsil Kayyımlığı
- Türk Medeni Kanununun 427. Maddesi ve 3561 sayılı Kanun: İdare Kay.
- Türk Medeni Kanununun 428. Maddesi: İhtiyari Kayyım
- Türk Medeni Kanununun 430. Maddesi: Kayyım atamaya yetkili makam
- Türk Medeni Kanununun 431. Maddesi: kayyım atama usulü
- Hukuk Usulü Mahkemeleri Kanununun 41.42. Maddesi
1.1- Kayyım: Gaip kişilerin mal varlıklarını dürüstlük ilkesinden sapmadan, bencilce ve hoyratça kullanmadan, basiretle idare eden kişidir.
1.2- Gaip: İkametgahında veya malının başında bulunmayan, yapılan araştırmalarda nerede olduğu bilinmeyenlerdir.
2- Kayyımlık Türleri
2.1-Temsil Kayyımı: Bir kişinin belli bir veya birkaç işini görmek maksadıyla atanan kayyıma temsil kayyımı denir.
2.2-İdare Kayyımı: Bir kimse uzun müddetten beri ortada görünmeyip (gaip) ise malvarlığı ortada kalmış ise, idaresiz kalan mal varlığının yönetimi için atanan kayyıma idare kayyımı denir.
2.3-İhtiyarı (isteğe bağlı) Kayyım: Yaşlılığı, sakatlığı, küçük veya toyluğu yüzünden işlerini yapmaya gücü yetmediği kanıtlananlara atanan kayyıma ihtiyarı kayyım denir.
En büyük mal memuru İdare Kayyımlığına atandığından idare kayyımlığı hakkında bilgi derlenmiştir.
3- İdare Kayyımlığının Atanacağı Haller
İdare kayyımı ile ilgili mevzuat medeni kanunun 427.maddesinde belirtilmektedir. İdare kayyımı olarak kimlerin atanacağı hususunda mevzuatta herhangi bir açıklama olmadığından Sulh Hukuk Hakiminin takdirine bırakılmıştır. Sulh Hukuk Hakimi kayyımlık yapabilecek herhangi bir kişiyi (esnafı, muhasebeciyi, emekli memuru, avukatı vs.) atayabiliyordu.
Ancak 27.05.1989 tarihli 20177 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan 3561 sayılı yasa hükümlerine göre bu uygulamaya son verildi. Sulh Hukuk Mahkemesi medeni kanunun 427.maddesinin 1. bendine göre ; kayyım tayin etmeden önce mahallin en büyük mal memurundan, idaresi kimseye ait olmayan mallar üzerinde Hazinenin hak ve menfaati bulunup bulunmadığının araştırılmasını ister, araştırma sonunda Hazinenin hak ve menfaati söz konusu ise mahallin en büyük mal memurunu kayyım olarak atar.
İdare kayyımlığının atanacağı haller aşağıda açıklanmıştır.
- Bir kimse uzun süreden beri ortada görünmüyor ise ortada kalmış mallar herhangi bir şahıs tarafından yönetilmiyorsa, (kişinin gaipliği mahkeme kararıyla tevsik edilmesine gerek yoktur. ) mal varlığının yönetimi için kayyım atanır.
- Mal sahibi malını doğrudan doğruya yönetemiyorsa vekil atayamıyorsa, vasi tayinine gerek görülmüyorsa kimsesi yoksa hastaneye veya bakım evine yattığı süre içerisinde kendisinin mal varlığının yönetilmesi için kayyım atanır.
- Mal varlığına sahip kişinin ölümü halinde;
a- Ölüme bağlı durumlarda; mirasçıların dağınık hallerde oluşu, adresleri belli olmayan, sağ olup olmadığı bilinmeyen veraset ilamı çıkarılana kadar veya kanuni mirasçıları belli olana kadar (terekeye) mal varlığının yönetimi kayyım tarafından yapılır.
b- Ölüme bağlı durumlarda; Mirasçılar arasında doğmamış ceninin bulunması halinde, ceninin sağ veya ölü olarak doğup doğmayacağı bilinmediğinden ceninin doğumuna kadar mal varlığının yönetimi kayyım tarafından yapılır.
- Dernek , Vakıf (Özel veya Tüzel) Ortaklıklarda bazı noksanların bulunması, yönetim kurullarının görevden alınması, Genel kurul toplantılarının yapılamaması, yeni yönetim seçilememesi veya seçilmiş yönetim iptal edilmiş olması hallerinde mal varlığının yönetimi kayyım tarafından yapılır.
- Belli bir iş için toplumun genel menfaati için toplanan yardımların, harcama koşul ve şartlarının belli olmasına kadar mal varlığın yönetimi kayyım tarafından yapılır.
4- Kayyım Tayinine Müracaat Şekilleri
4.1- Eski Kayyım Kararlarının Devri
3561 sayılı yasa yürürlüğe girmeden önce medeni kanunun 427. maddesine göre Sulh Hukuk Hakimliğince atanan kayyımların görevlerine 3561 sayılı yasanın geçici birinci maddesine göre son verildiğinden kayyım atayan mahkemelerden kayyımın görevine son verilerek en büyük mal memurunun kayyım olarak görevlendirilmesi istenir.
4.2- Dava Nedeniyle Müracaat
Adli mercilerde davası olan taşınmaz malların tapu maliki veya paydaşlarından birine tebligat yapılmaması nedeniyle davada taraf oluşması ve gaibin haklarının korunması için dava açılan mahkeme tarafından kayyım atamaya yetkili Sulh Hukuk Hakimliğine müracaat eder. Veya dava açan kişiye yetki verir, davacı Sulh Hukuk Hakimliğine müracaat eder.
Örneğin; a) Tam hisseli bir taşınmaz malı kamu kuruluşlarından biri kamulaştırmaya karar vermiş, ancak tapu maliki ortada olmadığından kamulaştırma evrakları tebliğ edilememiştir. Bu durumda tapu malikine kayyım tayini yapılır.
b) Hisseli bir taşınmaz malın paydaşlarından birinin ortaklığın giderilmesi (izale-i Şuyuu) davası açtığında paydaşlardan birinin tüm aramalara rağmen bulunamaması halinde H.U.M.K. göre taraf oluşturulması için bu paydaşlara kayyım atanır.
4.3- Kayyım atayan mahkemeye herhangi birinin ihbar müracaatı
Uzun zamandan beri taşınmazmalın kullanılmaması nedeniyle sahipsiz kalan bir taşınmazmal çevre için bir tehlike arz ediyor ise; veya taşınmazmalın maliki veya mirasçısı olan kişi tarafından taşınmazmal kiraya verilmiş, fakat bir süre sonra tapu maliki veya mirasçısı kiracıya herhangi bir haber vermeden ortadan kaybolmuş ise taşınmazı kullanan kişinin doğrudan kayyım atayan mahkemeye ihbar ederek müracaatta bulunması ile kayyım atanır.
4.4- Emlak müdürlüklerinin müracaatı
İstanbul ilindeki Tapu Sicil Müdürlüklerinde tapu taramalarına 1986 yılında Milli Emlak Denetmenleri Bürosunca başlanmış olup, bu tapu taramasında tespit edilen şüpheli kayıtların hazine hukukunun korunması için araştırmalar yapılıp yapılan soruşturma sonunda hazine menfaati olduğu tespit edilenler Emlak müdürlüğüne bildirilmektedir. Emlak Müdürlükleride kayyım ataması yapan Sulh Hukuk Hakimliğine müracaat etmektedir.
5- Kayyım Tayininde Yetkili Mahkeme
Kayyımla idare edilecek malvarlığının bulunduğu veya büyük parçasının bağlı olduğu Sulh Hukuk Mahkemesi kayyım atamaya yetkilidir. Medeni Kanunun 430.maddesinde konu açık olarak saptanmıştır.
Kayyım, atandığı malvarlığının gözetim ve yönetim işlerini yapar veya yetki devri yaptığı kişilere yaptırır.
6- İdare Kayyımının Görevleri
Kayyım atanan en büyük malmemuru kendi kayyımlık görevi sırasındaki işlem ve eylemlerden kayyım atayan mahkemeye karşı sorumludur. Malmemurunun değişmesi halinde yeni atanan malmemuru değişikliği Kayyım Bürosunun yazısı ile Sulh Hukuk Hakimliğine bildirilir. Sulh Hukuk Hakimi ek karar ile yeni malmemurunu kayyım atar.
Kayyım, kayyım atayan mahkemeye her takvim yılı sonunda, faaliyet raporu vermek zorundadır.
Kayyım idare ettiği malların ayni ile ilgili (tevhit,ifraz,kat mülkiyeti, cins tahsisi,kamulaştırma vs.) icraatlarında kayyım atayan mahkemeden icraattan önce yetki ister. M.K. 460. Maddesinde konu açıklanmıştır.
7- Kayyımlığın Sona Ermesi
7.1-Temsil Kayyımlığında; Temsil kayyımı olarak atanan şahsın kendisine kayyımlık kararında belirtilen iş sonuçlandığında kayyımlık görevi de otomatik olarak sona erer . Herhangi bir mahkeme kararına gerek kalmaz. M.K.477 maddesi.
7.2- İdare Kayyımlığında; Malların idaresi için atanmış olan idare kayyımlığında işin sonuçlanması ile kayyımlık kendiliğinden otomatik olarak sona ermez . (Gaibin ortaya çıkması, Taşınmaz malın satılması, kamulaştırılması) Kayyım görevinin bittiğine dair raporunu Kayyım atayan mahkemeye vermesi üzerine kayyım atayan mahkemece kayyımlığı sona erdirilir. M.K 477 md.
Sulh Hukuk Hakimliğince atanan kayyım görevine devam ederken kayyımlığın sona erdirilmesinin Asliye Hukuk Mahkemesince yapılması gerekir.
İdare Kayyımlığı 3561 sayılı yasa hükümlerine göre en büyük mal memurunun kayyım atanmasını ön görmüştür.
Kayyım atanan en büyük mal memuru kayyımlık görevini yazılı ve sınırlı olarak astlarına devretmeyi uygun görmüştür. Yasanın bu maddesine göre ; kayyım işlerinin düzenli ve etkili yürütülmesi için Valilik Oluru ile Kayyım Bürosu Başkanlığı kurulmuştur. Kayyım yetkilerinin bir kısmını yetki belgesi ile Milli Emlak Dairesi Başkanına, bir kısmını da Kayyım Bürosu Başkanına devretmiştir. Yine yetki belgesi ile Hazine Avukatlarına yetki vermiştir. Uygulamada istisna durumların çıkması halinde özel yetkiler alınmaktadır.
Kayyım Bürosu Başkanlığı Başkan, Şef ve Memurlardan oluşmuştur.
Kayyım Bürosu Başkanı, Kayyımdan aldığı yazılı yetki devrindeki işleri Kayyım adına doğrudan yürütür. Kayyım Şefi ve Memurları doğrudan yazışma yapamazlar.
Kayyım Şefi Kayyım Bürosunun çalışmalarından birinci derecede amir ve mesuldür. Bürodaki personelin yasal olmayan hal ve hareketlerinden sorumludur. Yasal olmayan hal ve hareketlerde bulunan personel hakkında yasal işlem yapılması için anında Kayyım Bürosu Başkanına bilgi verir.
II - İKİNCİ KISIM
1- Kayyım Bürosunda Kullanılan Aidiyet Sistemi
ANA AİDİYET TABLOSU
3560
|
Kayyım Bürosunda kaydı bulunmayan taşınmaz mallar hakkında
Yapılan muhabere yazışmaları
|
3561
|
Kayyım ataması yapılan taşınmaz malların esas deftere kaydedilenler
|
3562
|
Kayyım ataması yapılan Dernek ve Şirketlerin dosyalanması
|
3563
|
Menkul malların dosyalanması
|
3564
|
3561 sayılı yasanın çıkışından önce satılarak bedele dönüşen taşınmaz malların dosyalanması
|
3565
|
Demirbaş malların dosyalanması
|
3566
|
Yetki belgesi verilenlerin dosyalanması
|
3567
|
Personel Müdürlüğü ile yapılan yazışmalar
|
3568
|
Teftiş Raporlarının dosyalanması
|
3570
|
Olurlar
|
3571
|
Banka Yazışmaları
|
3572
|
Genel Yazışma
|
3573
|
Kayyım işlemlerinde kullanılan matbu evraklar
|
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder